آیا تا به حال خواستهاید به آلمانی به کسی دستور بدهید، از او چیزی بخواهید یا حتی یک نصیحت ساده کنید؟ دقیقاً در چنین موقعیتهایی است که جملات امری در آلمانی (Imperativ im Deutschen) به کار میآیند.
جملات امری در زبان آلمانی یا Imperativ یکی از ساختارهای پرکاربرد در مکالمههای روزمره هستند. برای مثال، وقتی میخواهید به کسی بگویید «بیا!»، «لطفاً بنشینید!» یا «کتاب را بخوانید!»، از ساختار امری استفاده میکنید.
ساختار جمله امری در زبان آلمانی به این بستگی دارد که با یک نفر دوستانه صحبت میکنید، چند نفر را خطاب قرار میدهید یا از شکل رسمی خطاب استفاده میکنید.
جملات امری در آلمانی یا همان Befehlsform Deutsch برای بیان دستور، درخواست یا توصیه استفاده میشوند و در مکالمات روزمره بسیار کاربردی هستند. برای مثال میتوان گفت:
- Bitte sei leise! Wir möchten schlafen. (لطفاً ساکت باش! می خواهیم بخوابیم.)
- Lass mich in Ruhe! Ich brauche Zeit für mich. (مرا به خلوتی بگذار! به وقتی برای خودم نیاز دارم.)
- Geh zur Schule und lerne gut. (به مدرسه برو و خوب درس بخوان.)
- Iss dein Gemüse, es ist gesund. (سبزیجاتت را بخور، سالم است.)
جملات امری در آلمانی به دلیل نیاز به انتقال دستورها، درخواست ها و فرمان ها، به شکل های مختلفی می توانند بیان شوند. در ادامه به معرفی انواع جملات امری همراه با مثال میپردازیم. تا انتهای این مقاله همراه آموزشگاه زبان ملل باشید. این انواع جملات امری به صورت زیر هستند:
انواع جملات امری در زبان آلمانی
در زبان آلمانی، ساختار اصلی جملات امری را میتوان بر اساس مخاطب به سه گروه تقسیم کرد:
• Imperativ برای du: وقتی با یک نفر دوستانه و غیررسمی صحبت میکنیم.
• Imperativ برای ihr: وقتی چند نفر را دوستانه و غیررسمی خطاب قرار میدهیم.
• Imperativ برای Sie: وقتی از شکل رسمی خطاب برای یک نفر یا چند نفر استفاده میکنیم.
گاهی هم از ساختارهایی مانند Gehen wir! برای پیشنهاد انجام کاری مشترک استفاده میشود. این ساختار از نظر کاربرد به جمله امری نزدیک است، اما بهتر است آن را جدا از سه شکل اصلی Imperativ توضیح دهیم.
| مخاطب | ساختار | مثال | ترجمه |
| یک نفر، غیررسمی | شکل امری فعل برای du | Komm! | بیا! |
| چند نفر، غیررسمی | شکل امری فعل برای ihr | Kommt! | بیایید! |
| رسمی | مصدر فعل + Sie | Kommen Sie! | بفرمایید / بیایید! |
| پیشنهاد مشترک | فعل صرف شده با wir | Gehen wir! | برویم! |
1. جملات امری ساده (Imperative Sentences):
جملات امری ساده در زبان آلمانی برای دستور دادن، درخواست کردن یا توصیه به کار میروند. در حالت غیررسمی و هنگام خطاب به یک نفر (du)، معمولاً از شکل امری فعل استفاده میکنیم و ضمیر فاعلی را نمیآوریم. به عنوان مثال:
- Geh zur Schule! (!به مدرسه برو)
- Öffne das Fenster! (!پنجره را باز کن)
- Bleib hier! (!اینجا بمان)
در این جملهها، فعل در ابتدای جمله قرار گرفته است. البته شکل فعل امری همیشه دقیقاً یکسان نیست و بعضی افعال در ساختار امری تغییر میکنند که در ادامه به آنها میپردازیم.
2. جملات امری منفی (Negative Imperative Sentences):
برای منع کردن کسی از انجام کاری یا درخواست از او برای انجام ندادن کاری، از جملات امری منفی در گرامر زبان آلمانی استفاده میکنیم. در این جملهها معمولاً از nicht یا kein کمک میگیریم. جای nicht به ساختار جمله بستگی دارد و kein برای منفی کردن اسمهایی به کار میرود که معمولاً با حرف تعریف نامعین یا بدون حرف تعریف آمدهاند.
- Essen Sie nicht so viel! (!اینقدر زیاد غذا نخورید)
- Mach das nicht! (!این کار را نکن)
- Komm nicht zu spät! (!دیر نکن)
- Kauft kein Brot! (!نان نخرید)
3. جملات امری برای یک گروه (Imperative Sentences for a Group):
وقتی میخواهیم به چند نفر بهصورت غیررسمی دستور بدهیم یا از آنها درخواستی کنیم، از شکل امری مربوط به ضمیر ihr استفاده میکنیم. در این حالت، فعل به شکل صرفشده برای ihr میآید، اما خود ضمیر را در جمله نمیآوریم.
برای مثال:
- Helft einander! (!به یکدیگر کمک کنید)
- Bleibt zusammen! (!با هم بمانید)
- Kommt bitte pünktlich! (!لطفاً بهموقع بیایید)
⭕ دقت کنید که در این ساختار، فعل با -t تمام میشود؛ البته شکل دقیق فعل به صرف آن بستگی دارد.
4. جملات امری رسمی در زبان آلمانی (Imperativ mit Sie):
وقتی با فردی ناآشنا، مشتری یا شخصی در موقعیت رسمی صحبت میکنیم، معمولاً از ضمیر Sie برای خطاب محترمانه استفاده میکنیم. ساختار امری رسمی در زبان آلمانی ساده است: مصدر فعل را در ابتدای جمله میآوریم و بعد از آن Sie قرار میدهیم.
برای مثال:
- Kommen Sie bitte herein! (!لطفاً بفرمایید داخل)
- Warten Sie einen Moment! (!یک لحظه صبر کنید)
- Sprechen Sie bitte langsamer! (!لطفاً آهستهتر صحبت کنید)
⭕ در این ساختار، برخلاف حالت غیررسمی du، ضمیر Sie حذف نمیشود. همچنین توجه کنید که Sie در این کاربرد همیشه با حرف بزرگ نوشته میشود.
5. جملات امری با ضمایر انعکاسی (Imperative Sentences with Pronouns):
در بعضی از جملات امری آلمانی، فعل با ضمیر انعکاسی همراه میشود. این ضمیر نشان میدهد که عمل به خود فاعل مربوط است. در این ساختار، ضمیر انعکاسی معمولاً پس از فعل امری قرار میگیرد.
برای مثال:
- Setz dich! (!بنشین)
- Setzt euch! (!بنشینید)
- Setzen Sie sich! (بنشینید؛ حالت رسمی)
⭕ در این مثالها، شکل ضمیر انعکاسی با شخصی که مخاطب قرار گرفته هماهنگ است. بنابراین باید علاوه بر فعل، به ضمیرهایی مثل dich، euch و sich هم توجه کنیم.
5. جملات امری بدون فعل اصلی (Imperative Sentences without Main Verb):
در زبان آلمانی، همیشه برای بیان دستور یا درخواست به جملهای کامل با فعل صرفشده نیاز نداریم. گاهی از عبارتهای کوتاه و رایج استفاده میکنیم که معنای دستوری دارند و بیشتر در موقعیتهای روزمره شنیده میشوند.
برای مثال:
- Mir nach! (!دنبال من بیایید)
- Ruhe bitte! (!لطفاً سکوت)
⭕ توجه داشته باشید که این عبارتها با ساختار معمول فعل امری تفاوت دارند؛ بنابراین بهتر است آنها را به عنوان عبارتهای دستوری کوتاه یاد بگیرید.
صرف فعل آلمانی essen
فعل essen به معنای «غذا خوردن» است و در جملههای امری روزمره هم کاربرد زیادی دارد. در بهترین آموزشگاه زبان آلمانی یاد میگیرید که شکل امری این فعل برای مخاطب غیررسمی مفرد !Iss، برای چند نفر !Esst و برای خطاب رسمی !Essen Sie است.
مثلا:
- Iss dein Gemüse! (!سبزیجاتت را بخور)
- Esst langsam! (!آرام غذا بخورید)
- Essen Sie bitte! (!لطفاً غذا میل کنید)
حالا صرف فعل essen را ببینید:
- Ich esse (من می خورم)
- Du isst (تو می خوری)
- Er/Sie/Es isst او (مذکر/مؤنث) یا آن میخورد.
- Wir essen (ما می خوریم)
- Ihr esst (شما می خورید)
- Sie essen (شما (رسمی) میخورید / آنها میخورند)
امری فعل sein
فعل "sein" یکی از افعال مهم در آموزش زبان آلمانی است که به معنای "بودن" یا "هستند" استفاده می شود و شکل امری آن از الگوی معمول بسیاری از افعال پیروی نمیکند؛ بنابراین بهتر است این شکلها را جداگانه یاد بگیرید:
| مخاطب | شکل امری | معنی |
| یک نفر، غیررسمی (du) | !Sei | باش! |
| چند نفر، غیررسمی (ihr) | !Seid | باشید! |
| خطاب رسمی (Sie) | !Seien Sie | باشید! |
پیشنهاد ویژه ملل
حالت امری فعل haben
فعل haben به معنای «داشتن» است. در حالت امری، از این فعل برای درخواست یا توصیه استفاده میکنیم. شکل امری آن برای مخاطب غیررسمی مفرد !Hab یا !Habe، برای چند نفر !Habt و برای خطاب رسمی !Haben Sie است. شکل !Hab در مکالمه روزمره رایج است.
- Hab! (تو/شما داشته باش!)
- Haben wir! (ما داشته باشیم!)
- Habt ihr! (شما داشته باشید!)
- Haben Sie! (شما داشته باشید!)
- Haben sie! (آن ها داشته باشند!)
این صرف فعل "haben" به عنوان حالت امری به کار می رود تا افراد را دعوت به داشتن یا مالکیت چیزی کند. به عنوان مثال:
- Hab Geduld! (!صبور باش)
- Habt keine Angst! (!نترسید)
- Haben Sie bitte etwas Geduld! (!لطفاً کمی صبور باشید)
صرف فعل "haben" در زمان گذشته ساده (Präteritum):
- Ich hatte (من داشتم)
- Du hattest (تو داشتی)
- Er/Sie/Es hatte (او/او/آن داشت)
- Wir hatten (ما داشتیم)
- Ihr hattet (شما داشتید)
- Sie hatten (آن ها داشتند)
افعال مهم در Imperativ
افعال بیقاعده (Irregular Verbs)
| فعل | شکل امری برای du | مثال | معنی |
| kommen | Komm! | Komm hierher! | به اینجا بیا! |
| nehmen | Nimm! | Nimm das Buch! | کتاب را بردار! |
| geben | !Gib | !Gib mir das | آن را به من بده! |
| sehen | !Sieh | !Sieh mal | نگاه کن! |
افعال جداشدنی (Trennbare Verben)
| فعل | Imperativ | مثال | معنی |
| aufstehen | !Steh auf | Steh früh auf! | زود بیدار شو! |
| anrufen | !Ruf an | Ruf mich an! | به من زنگ بزن! |
| mitkommen | !Komm mit | Komm mit uns! | با ما بیا! |
اشتباهات رایج در ساخت جملات امری آلمانی
در یادگیری جملات امری آلمانی چند اشتباه پرتکرار در میان زبانآموزان، پیش میآید. با آنها آشنا شوید تا بتوانید
- آوردن ضمیر فاعلی در حالت غیررسمی: معمولاً نمیگوییم !Du komm؛ شکل درست !Komm است.
- حذف Sie در حالت رسمی: شکل درست !Kommen Sie است، نه فقط !Kommen، اگر منظورتان خطاب رسمی باشد.
- اشتباه گرفتن جمله پرسشی با جمله امری: ?Haben Sie einen Stift پرسشی است، اما !Haben Sie bitte etwas Geduld جمله امری است.
- فراموش کردن پیشوند فعل جداشدنی: در !Steh früh auf پیشوند auf باید در انتهای جمله قرار بگیرد.
جمعبندی جملات امری در زبان آلمانی
جملات امری در آلمانی (Imperativ im Deutschen) یکی از مهمترین بخشهای مکالمه روزمره هستند که برای دستور دادن، درخواست کردن، نصیحت کردن یا هشدار دادن استفاده میشوند.
همانطور که دیدیم، این جملات در حالتهای مختلف مانند du، ihr و Sie ساخته میشوند و بسته به میزان رسمی یا غیررسمی بودن موقعیت، ساختار آنها تغییر میکند. همچنین در حالتهای منفی، گروهی یا حتی کوتاهشده نیز کاربرد دارند.
یادگیری جملات امری به شما کمک میکند در آموزش مکالمه آلمانی، سادهتر، سریعتر و طبیعیتر صحبت کنید. با تمرین مثالها و توجه به ساختارها، بهراحتی میتوانید این بخش مهم از گرامر آلمانی را در مکالمات روزمره استفاده کنید.
سوالات متداول جملات امری در آلمانی
جملات امری در زبان آلمانی چیست؟
جملات امری (Imperativ) ساختارهایی هستند که برای دستور دادن، درخواست کردن یا نصیحت کردن استفاده میشوند و معمولاً بدون فاعل بیان میشوند.
برای دستور منفی در آلمانی چه باید کرد؟
برای منفی کردن جملات امری، کافی است قبل از فعل nicht اضافه کنید. مثال: Mach das nicht! (این کار را انجام نده!)
آیا جملات امری برای گروهها متفاوت هستند؟
بله، وقتی دستور برای چند نفر است، از شکل جمع فعل استفاده میکنیم. مثال: Bleibt zusammen! (با هم بمانید!)
تفاوت جملات امری با ضمایر فاعلی چیست؟
در این نوع جملات، ضمیر مستقیماً به فعل الحاق میشود تا دستور به شخص مشخصی داده شود. مثال: Komm her! (تو بیا اینجا!)
آیا همیشه در جملات امری باید فعل اصلی باشد؟
خیر، گاهی فعل حذف میشود و تنها با کمک ضمایر یا کلمات دیگر دستور منتقل میشود.


