گرامر زبان ایتالیایی ساختاری منظم، منطقی و نسبتاً ساده دارد و به همین دلیل یادگیری آن برای زبانآموزان، بهویژه در سطح مبتدی و متوسط، چندان دشوار نیست. این زبان از خانواده زبانهای رومی است و بسیاری از قواعد آن شباهت زیادی به زبانهایی مثل فرانسوی و اسپانیایی دارد.
از افعال و اسمها گرفته تا ضمایر، صفات و زمانهای فعلی، همهچیز در این زبان بر پایه نظم مشخصی شکل گرفته است. اگر گرامر را قدمبهقدم و اصولی یاد بگیرید، پیشرفت شما در خواندن، نوشتن و صحبتکردن بسیار سریعتر خواهد بود. در این مقاله، مهمترین بخشهای گرامر زبان ایتالیایی را بهصورت ساده، کاربردی و همراه با مثال بررسی میکنیم.
آموزش گرامر ایتالیایی
در ادامه لیست جامعی از آموزش رایگان صفر تا صد گرامر ایتالیایی برای شما ارائه شده است. با کلیک روی هر بخش میتوانید آموزش جامع مبحث موردنظر را مطالعه کنید.
افعال ایتالیایی
افعال در زبان ایتالیایی نقش اصلی در ساخت جمله دارند و تقریباً همیشه با توجه به فاعل تغییر میکنند. شناخت نوع فعل، اولین قدم برای صرف درست آن است. در واقع سه نوع فعل در زبان ایتالیایی وجود دارد. ابتدا این سه نوع کلی را بررسی میکنیم سپس نگاهی به زمان افعال میاندازیم.
انواع افعال در زبان ایتالیایی
در ادامه به معرفی و آموزش انواع افعال در زبان ایتالیایی و گرامر مربوط به آنها میپردازیم.
افعال با پایان ARE -
به جدول زیر توجه کنید.
| فعل | تلفظ | معنی | فعل | تلفظ | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| Parlare | پارلارِه | صحبت کردن | Entrare | اِنتراره | وارد شدن |
| Amare | آمارِه | دوست داشتن | Tornare | تورناره | برگشتن |
| Studiare | استودیاره | درس خواندن | Usare | اوزاره | استفاده کردن |
| Lavorare | لاووراره | کار کردن | Camminare | کامیناره | راه رفتن |
| Guardare | گوارداره | نگاه کردن | Cercare | چرکاره | جستجو کردن |
| Ascoltare | اسکولتاره | گوش دادن | Iniziare | اینیتزیاره | شروع کردن |
| Comprare | کومپراره | خریدن | Arrivare | آریواره | رسیدن |
| Mangiare | مانجاره | خوردن | Visitare | ویزیتاره | بازدید کردن |
| Viaggiare | ویاجاره | سفر کردن | Abitare | آبیتاره | زندگی کردن |
| Trovare | تروواره | پیدا کردن | Pensare | پِنساره | فکر کردن |
افعال با پایان ERE -
این افعال تنوع بیشتری در صرف دارند و برخی بیقاعده هستند.
| فعل | تلفظ | معنی | فعل | تلفظ | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| Credere | کردره | باور کردن | Correre | کورِرِه | دویدن |
| Leggere | لِجِرِه | خواندن | Ridere | ریدِرِه | خندیدن |
| Scrivere | اسکریوِرِه | نوشتن | Decidere | دچیدِرِه | تصمیم گرفتن |
| Vivere | ویوِرِه | زندگی کردن | Rispondere | ریسپوندِرِه | جواب دادن |
| Prendere | پرندره | گرفتن | Cadere | کادِرِه | افتادن |
| Conoscere | کونوشِرِه | شناختن | Spingere | اسپینجِرِه | هل دادن |
| Mettere | مِتِرِه | گذاشتن | Piangere | پیانجِرِه | گریه کردن |
| Chiudere | کیودِرِه | بستن | Crescere | کرِشِرِه | رشد کردن |
| Perdere | پِردِرِه | از دست دادن | Rompere | رومپِرِه | شکستن |
| Ricevere | ریچِوِرِه | دریافت کردن | Vendere | وِندِرِه | فروختن |
افعال با پایان IRE-
این افعال نکته مهمی در ساختارهای مختلف دارند، در جدول زیر میتوانید مصدر برخی از آنها را ببینید. در ادامه هم انواع ساختار آن را توضیح میدهیم.
| فعل | تلفظ | معنی | فعل | تلفظ | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| Dormire | دورمیره | خوابیدن | Offrire | اوفریره | ارائه دادن |
| Partire | پارتیره | حرکت کردن | Costruire | کوسترویره | ساختن |
| Aprire | آپریره | باز کردن | Restituire | رِستیتویره | پس دادن |
| Finire | فینیره | تمام کردن | Obbedire | اوبدیره | اطاعت کردن |
| Capire | کاپیره | فهمیدن | Agire | آجیره | عمل کردن |
| Preferire | پرفِریره | ترجیح دادن | Pulire | پولیره | تمیز کردن |
| Sentire | سِنتیره | شنیدن | Sparire | اسپاریره | ناپدید شدن |
| Servire | سِرویره | نیاز داشتن | Inserire | اینسریره | وارد کردن |
| Uscire | اوشیره | خارج شدن | Divertire | دیوِرتیره | سرگرم کردن |
| Salire | سالیره | بالا رفتن | Scoprire | اسکوپریره | کشف کردن |
اسمها در زبان ایتالیایی
اسمها در زبان ایتالیایی همیشه دارای جنسیت و تعداد هستند و شکل آنها بر اساس این دو عامل تغییر میکند. شناخت قواعد اسمها نقش مهمی در ساخت جمله، استفاده از صفتها و حروف تعریف دارد.
جنسیت (Gender)
اسمهای ایتالیایی یا مذکر هستند یا مؤنث. معمولاً اسمهایی که به-o ختم میشوند مذکر هستند و اسمهایی که به –a ختم میشوند مؤنثاند، اما استثنا هم وجود دارد. نمونههایی تفاوت اسمها در جنسیتهای متنوع را میتوانید در جدول زیر ببینید.
| اسم | جنسیت | معنی | اسم | جنسیت | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| Ragazzo | مذکر | پسر | Ragazza | مؤنث | دختر |
| Uomo | مذکر | مرد | Donna | مؤنث | زن |
| Libro | مذکر | کتاب | Casa | مؤنث | خانه |
| Tavolo | مذکر | میز | Scuola | مؤنث | مدرسه |
| Gatto | مذکر | گربه | Penna | مؤنث | خودکار |
| Amico | مذکر | دوست | Madre | مؤنث | مادر |
| Studente | مذکر | دانشجو | Amica | مؤنث | دوست |
| Padre | مذکر | پدر | Notte | مؤنث | شب |
| Bambino | مذکر | کودک | Porta | مؤنث | در |
تعداد (Number)
در زبان ایتالیایی اسمها به مفرد و جمع تقسیم میشوند و معمولاً پایان اسم در حالت جمع تغییر میکند.
قواعد کلی بدین صورت است که:
- اسمهای مذکر با -o
جمع با -i
- اسمهای مؤنث با -a
جمع با –e
- اسمهای با پایان -e
جمع با -i
| مفرد | جمع | معنی | مفرد | جمع | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| Libro | Libri | کتاب / کتابها | Scuola | Scuole | مدرسه |
| Ragazzo | Ragazzi | پسر / پسرها | Porta | Porte | در |
| Amico | Amici | دوست | Penna | Penne | خودکار |
| Tavolo | Tavoli | میز | Studente | Studenti | دانشجو |
| Gatto | Gatti | گربه | Cane | Cani | سگ |
| Casa | Case | خانه | Notte | Notti | شب |
| Ragazza | Ragazze | دختر | Madre | Madri | مادر |
| Uomo | Uomini | مرد | Padre | Padri | پدر |
| Donna | Donne | زن | Fiore | Fiori | گل |
| Bambino | Bambini | کودک | Città | Città | شهر |
نکته: بعضی اسمها مثل città تغییر نمیکنند.
مفاهیم un و una
un و una معادل «یک» نامعین در فارسی هستند و قبل از اسم میآیند.
- Un: برای اسمهای مذکر
- Una: برای اسمهای مؤنث
- Un’: قبل از اسم مؤنثی که با صدادار شروع شود
| ساختار | مثال | معنی | ساختار | مثال | معنی |
|---|---|---|---|---|---|
| UN + مذکر | un libro | یک کتاب | UN | un uomo | یک مرد |
| UN + مذکر | un ragazzo | یک پسر | UNA | una donna | یک زن |
| UN + مذکر | un amico | یک دوست | UN | un fiore | یک گل |
| UNA + مؤنث | una casa | یک خانه | UNA | una porta | یک در |
| UNA + مؤنث | una ragazza | یک دختر | UN’ | un’isola | یک جزیره |
| UNA + مؤنث | una scuola | یک مدرسه | UN | un bambino | یک کودک |
| UN’ + مؤنث صدادار | un’amica | یک دوست | UNA | una madre | یک مادر |
| UN’ + مؤنث صدادار | un’ora | یک ساعت | UN | un padre | یک پدر |
| UN + مذکر | un cane | یک سگ | UNA | una notte | یک شب |
| UNA + مؤنث | una penna | یک خودکار | UN | un lavoro | یک شغل |
تغییرات اسمی (Declension)
در زبان ایتالیایی برخلاف بعضی زبانها، اسمها حالتهای پیچیده صرف ندارند. تغییرات اسمی معمولاً فقط به این موارد مربوط میشود:
- مفرد یا جمع بودن
- مذکر یا مؤنث بودن
- هماهنگی با صفت و حرف تعریف
مثلاً:
- un ragazzo alto (یک پسر قدبلند)
- due ragazze alte (دو دختر قدبلند)
یعنی اسم تغییر زیادی نمیکند، اما صفت و حرف تعریف با آن هماهنگ میشوند.
قیدها در زبان ایتالیایی
قیدها اطلاعات بیشتری درباره فعل، صفت یا کل جمله میدهند و اکثرا تغییر نمیکنند. در جدول زیر میتوانید انواع قیدهای ایتالیایی را ببینید.
| قید | معنی | قید | معنی | |
|---|---|---|---|---|
|
قیدهای زمان Adverbi di tempo |
Oggi | امروز | Subito | فوراً |
| Ieri | دیروز | Ora | اکنون | |
| Domani | فردا | Già | قبلاً | |
| Sempre | همیشه | Ancora | هنوز | |
| Mai | هرگز | A volte | گاهی | |
| Spesso | اغلب | Di solito | معمولاً | |
| Tardi | دیر | Ultimamente | اخیراً | |
| Presto | زود | Finalmente | بالاخره | |
| Subito dopo | بلافاصله بعد | Attualmente | در حال حاضر | |
| Precedentemente | قبلاً | Immediatamente | فوراً | |
|
قیدهای مکان Adverbi di luogo |
Qui | اینجا | A casa | خانه |
| Lì | آنجا | In giro | اطراف | |
| Vicino | نزدیک | Da fuori | از بیرون | |
| Lontano | دور | Lontano da | دور از | |
| Sopra | بالا | Vicino a | نزدیک به | |
| Sotto | پایین | All’interno | در داخل | |
| Dentro | داخل | All’esterno | در خارج | |
| Fuori | بیرون | Accanto | کنار | |
| Davanti | جلو | Ovunque | همهجا | |
| Dietro | عقب | Altrove | جای دیگر | |
|
قیدهای حالت Adverbi di modo |
Bene | خوب | Probabilmente | احتمالاً |
| Male | بد | Fortemente | شدید | |
| Velocemente | سریع | Completamente | کاملاً | |
| Lentamente | آهسته | Gentilmente | مودبانه | |
| Facilmente | بهراحتی | Correttamente | درست | |
| Difficilmente | بهسختی | Malevolentamente | بدخواهانه | |
| Chiaramente | واضح | Semplicemente | ساده | |
| Calma-mente | آرام | Onestamente | صادقانه | |
| Attentamente | با دقت | Diret-tamente | مستقیم | |
| Seriamente | جدی | Normalmente | معمولاً |
📌 قیدهای حالت اغلب با افزودن mente- به صفت ساخته میشوند.
|
خدمات آموزشی مرتبط: |
حروف اضافه در زبان ایتالیایی
حروف اضافه در ایتالیایی نقش مهمی در ارتباط بین کلمات دارند. این حروف قبل از اسم، ضمیر یا فعل مصدر میآیند و معنای جمله را کامل میکنند.
| حرف اضافه | معنی | مثال | ترجمه |
|---|---|---|---|
| DI | از / متعلق به / درباره | di Roma | از رم |
| A | به / در / برای | a cena | برای شام |
| IN | در / داخل / به | in banca | در بانک |
ضمایر ایتالیایی
ضمایر در ایتالیایی برای اشاره یا جایگزینی اسم بهکار میروند.
| ضمیر | معنی | ضمیر | معنی | |
|---|---|---|---|---|
|
ضمایر فاعلی Soggetto |
Io | من | Noi | ما |
| Tu | تو | Voi | شما | |
| Lui / Lei | او (مذکر)، او (مونث) | Loro | آنها | |
|
ضمایر مفعولی Oggetto |
Mi | مرا | Ci | ما را |
| Ti | تو را | Vi | شما را | |
| Lo | او/آن (مذکر) | Li | آنها را (مذکر) | |
| La | او/آن (مونث) | Le | آنها را (مونث) | |
|
ضمایر ملکی Possessivi |
Mio | مال من | Nostro | مال ما |
| Tuo | مال تو | Vostro | مال شما | |
| Suo | مال او | Loro | مال آنها |
زمان افعال در زبان ایتالیایی
سیستم زمانی افعال در ایتالیایی بسیار منطقی است و با شناخت ریشه فعل و ضمایر، میتوان الگوهای صرف را بهراحتی یاد گرفت. یادگیری زمان افعال در زبان ایتالیایی نهتنها توانایی مکالمه را تقویت میکند، بلکه موجب میشود زبانآموز از سطح مبتدی به سطح پیشرفته حرکت کند، راحتتر متنها را بخواند، دقیقتر بنویسد.
زمان حال ساده - Presente
زمان حال ساده برای بیان کارهایی استفاده میشود که:
- همین الآن در حال انجام هستند
- به صورت عادت انجام میشوند
- یک حقیقت را بیان میکنند
ساختار کلی صرف افعال با توجه به ریشههای مختلف را میتوانید در جدول زیر ببینید.
| فعل های ARE- | |
| ضمیر | صرف |
| io | -o |
| tu | -i |
| lui/lei | -a |
| noi | -iamo |
| voi | -ate |
| loro | -ano |
| فعل های ERE- | |
| ضمیر | صرف |
| io | -o |
| tu | -i |
| lui/lei | -e |
| noi | -iamo |
| voi | -ete |
| loro | -ono |
اما فعلهای -IRE دو مدل دارند:
🔸 مدل ساده
🔸 مدل با -isc-
نمونه مدل ساده:
| io -o | tu -i | lui/lei -e | noi -iamo | voi -ite | loro -ono |
نمونه مدل با -isc-:
| io -isco | tu -isci | lui/lei -isce | noi -iamo | voi -ite | loro -iscono |
زمان گذشته ناقص - Imperfetto
این زمان برای بیان موارد زیر انجام میشود:
- کارهای تکراری در گذشته
- توصیف وضعیت گذشته
- کارهای ناتمام
ساختار کلی imperfettoبدین صورت است که ریشه فعل + پسوندهای زیر:
| ضمیر | پسوند |
| io | -vo |
| tu | -vi |
| lui/lei | -va |
| noi | -vamo |
| voi | -vate |
| loro | -vano |
زمان گذشته کامل Passato prossimo
این زمان برای بیان کارهایی استفاده میشود که:
- در گذشته انجام شده و تمام شدهاند
- ارتباطی با اکنون دارند
ساختار کلی آنها هم به شکل زیر است:
| ساختار کلی زمان گذشته کامل |
|---|
| Avere/Essere + اسم مفعول (participio passato) |
مثلا:
فعل |avere | parlato |
فعل |essere | andato |
📌 نکته مهم:
افعالی که حالت یا حرکت را نشان میدهند معمولاً با essere میآیند. به جدول زیر توجه کنید.
| Ho letto il libro | کتاب را خواندهام |
| Sono partito presto | زود حرکت کردهام |
| Ho scritto un messaggio | پیام نوشتهام |
| Sono diventato stanco | خسته شدهام |
| Ho aperto la porta | در را باز کردهام |
آینده ساده Futuro semplice
برای بیان کارهایی در آینده استفاده میشود. ساختار کلی futuro semplice هم به شکل زیر است:
ریشه فعل + پسوندهای زیر:
| ضمیر | پسوند |
| io | -rò |
| tu | -rai |
| lui/lei | -rà |
| noi | -remo |
| voi | -rete |
| loro | -ranno |
به جدول زیر با مثالهای این گروه، بادقت نگاه کنید:
| Io leggerò il libro | کتاب را خواهم خواند |
| Lei vestirà elegante | شیک لباس خواهد پوشید |
| Lei partirà domani | او فردا حرکت خواهد کرد |
| Noi studieremo insieme | با هم درس خواهیم خواند |
| Io finirò il lavoro | کارم را تمام خواهم کرد |
صفتها در زبان ایتالیایی
صفتها در زبان ایتالیایی همراه با اسم از نظر جنسیت (مذکر/مونث) و تعداد (مفرد/جمع) هماهنگ میشوند.
- بیشتر صفتها با –o پایان مییابند و چهار حالت دارند: o / a / i / e
- برخی با –e پایان دارند و فقط دو حالت دارند: e / i
جایگاه صفتها معمولاً بعد از اسم است، اما گاهی برای تأکید قبل از اسم میآیند.
صفتهای پایان یافته به O
4 حالت: o/a/i/e
| مذکر مفرد | مونث مفرد | مذکر جمع | مونث جمع | معنی |
|---|---|---|---|---|
| belle | belli | bella | bello | زیبا |
| piccole | piccoli | piccola | piccolo | کوچک |
| alte | alti | alta | alto | بلند |
| nuove | nuovi | nuova | nuovo | جدید |
| vecchie | vecchi | vecchia | vecchio | قدیمی |
صفتهای پایان یافته به E
۲ حالت (e / i) دارند.
| مفرد مذکر/مونث | جمع مذکر/مونث | معنی |
|---|---|---|
| grandi | grande | بزرگ |
| giovani | giovane | جوان |
| forti | forte | قوی |
| intelligenti | intelligente | باهوش |
| interessanti | interessante | جالب |
صفتهای بیقاعده
این گروه از صفات قاعده و قانون خاصی ندارند و مذکر و مونث آنها با یکدیگر متفاوت است، بهتر است آنها را به خاطر بسپارید.
| مذکر مفرد | مونث مفرد | مذکر جمع | مونث جمع | معنی |
|---|---|---|---|---|
| buone | buoni | buona | buono | خوب |
| prime | primi | prima | primo | اول |
| ultime | ultimi | ultima | ultimo | آخر |
| sole | soli | sola | solo | تنها |
| certe | certi | certa | certo | مشخص |
| care | cari | cara | caro | عزیز |
| chiuse | chiusi | chiusa | chiuso | بسته |
| aperte | aperti | aperta | aperto | باز |
صفتهای ثابت
این صفات نمونهای از صفات ثابت در ایتالیایی هستند که برای مذکر و مونث تفاوتی نمیکنند.
| صفت ایتالیایی | ترجمه فارسی | صفت ایتالیایی | ترجمه فارسی |
| blu | آبی | foto | فوتو/عکسی |
| rosa | صورتی | top | برتر |
| beige | بژ | maxi | بزرگ |
| chic | شیک | shock | شوکهکننده |
| extra | فوقالعاده | super | عالی |
|
📚 کتاب آموزشی مرتبط: دانلود کتاب اسپرسو + جواب، فایل صوتی و ویدیو |
آیا گرامر زبان ایتالیایی سخت است؟
خیر. گرامر ایتالیایی نسبت به بسیاری از زبانهای اروپایی سادهتر و منظمتر است. الگوی صرف افعال مشخص است، جمع بستن اسمها الگوی ثابتی دارد و جایگاه کلمات در جمله قابل پیشبینی است. با این حال، بخشهایی مثل زمانهای گذشته یا افعال بیقاعده نیاز به تمرین بیشتری دارند.
چطور میتوانم گرامر زمانهای فعل ایتالیایی را راحت یاد بگیرم؟
بهترین روش، شروع با زمان حال (Presente) و سپس یادگیری گذشته کامل (Passato Prossimo) است. با مرور صرفهای منظم، تمرین روزانه با جملات واقعی و مقایسه ساختارها، زمانها خیلی زود دز خاطرتان میمانند. همچنین دانستن اینکه کدام افعال با avere و کدام با essere میآیند، کمک بزرگی است.
آیا در گرامر زبان ایتالیایی جنسیت اسمها مهم است؟
بله، بسیار مهم است. تقریباً تمام اسمها جنسیت دارند: مذکر یا مونث. این جنسیت روی صفتها، ضمایر، حروف تعریف و افعال اثر میگذارد. خوشبختانه تشخیص جنسیت معمولاً ساده است: • پایان o = مذکر • پایان a = مونث البته استثناهایی هم وجود دارد، اما با تمرین کاملاً قابل یادگیری هستند.
آیا بدون دانستن گرامر صرف فعلهای ایتالیایی میتوان مکالمه کرد؟
نه بهطور کامل. صرف افعال در ایتالیایی اساس مکالمه است. چون برخلاف انگلیسی، ضمایر فاعلی همیشه استفاده نمیشوند، فهم جمله کاملاً وابسته به صرف صحیح فعل است. اگر صرف را بلد نباشید، جمله نامفهوم یا اشتباه میشود. پس یادگیری صرف فعلها ضروری است.
ترتیب کلمات در جملههای ایتالیایی چگونه است؟
ترتیب اصلی جملهها در ایتالیایی شبیه فارسی و انگلیسی است: فاعل + فعل + مفعول اما جای صفتها بعد از اسم میآید مگر در شرایط خاص. نکته مهم دیگر این است که ضمایر مفعولی معمولاً قبل از فعل قرار میگیرند. مثال: Ti amo = دوستت دارم
